
Shohakobir Xodiyev
Mutaxassis

Dasturxonda o'tirgansiz, shu payt pashsha ovqatingiz ustiga qo'ndi. Ko'pchilik uni haydab, ovqatni yeyaveradi. Lekin aynan shu lahzada nima sodir bo'lishini bilsangiz, ehtimol fikringiz o'zgaradi. Pashsha ovqatga qo'nishi — shunchaki yoqimsiz holat emas, balki real sog'liq xavfi.
Pashsha ovqatga qo'nganda aniq nima qiladi?
Pashshaning og'iz apparati qattiq ovqatni chaynay olmaydi — u faqat suyuqlikni so'radi. Shuning uchun ovqatga qo'nganda u avval ustiga o'z so'lagini (fermentini) va oshqozon suyuqligini chiqaradi, ovqatni eritadi, so'ng so'rib oladi. Ya'ni pashsha tom ma'noda ovqatingizga "tupuradi". Bundan tashqari, qo'ngan zahoti u ko'pincha najas ham chiqaradi. Va eng muhimi — uning oyoqlari va tukli tanasi orqali u oldin qo'ngan joydan (axlat, najas, chirindi) minglab mikrobni ovqatingizga o'tkazadi.
Pashsha oyog'ida nima tashiydi?
Pashsha kuniga bir necha kilometr uchadi va chirindi, axlat, najas ustidan ovqatga keladi. Tadqiqotlarga ko'ra, bitta pashshaning oyoqlarida va tanasida 50 mingga yaqin mikrob bo'lishi mumkin. Bu mikroblar orasida jiddiy kasallik qo'zg'atuvchilari bor.
Pashsha qanday kasalliklarni tarqatadi?
Pashsha mexanik tashuvchi sifatida quyidagi kasalliklarni yuqtirishi mumkin: dizenteriya (qonli ich ketishi), qorin tifi, salmonellyoz, gepatit A (sariq kasallik), poliomielit, ichak infeksiyalari va oshqozon-ichak buzilishlari, gijja (gelmint) tuxumlari, amyobiaz. Bu kasalliklar ayniqsa bolalar, keksalar va immuniteti zaif odamlar uchun xavfli. Aynan shu sababli yoz oylarida ich ketish va ovqatdan zaharlanish holatlari ko'payadi — pashsha bu infeksiyalarni tarqatishda asosiy rol o'ynaydi.
Pashsha haqida hadis: bir qanotida dard, biriga shifo
Payg'ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam pashsha haqida muhim ma'lumot bergan. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Nabiy sollallohu alayhi vasallam «Qachonki birortangizning idishiga pashsha tushib qolsa, uning hammasini (suyuqlikka) botirsin, so'ngra tashlab yuborsin. Chunki uning ikki qanotining birida shifo, boshqasida dard bor», dedilar (Imom Buxoriy va Abu Dovud rivoyat qilgan). Pashsha xavf sezganda o'zini aynan dardli qanoti bilan himoya qiladi — shuning uchun butun pashshani botirib olinsa, ikkinchi qanotidagi shifo o'sha dardni zararsizlantiradi. Zamonaviy tadqiqotlar ham buni quvvatlaydi: pashsha tanasida mikroblarga qarshi (antibiotik) moddalar borligi aniqlangan.
Idishga pashsha tushsa-chi?
Idishdagi ichimlikka pashsha tushib ketsa, hadisda ko'rsatilganidek, pashshaning o'zini butunlay botirib, so'ng olib tashlanadi — ichimlikni to'kib tashlashga hojat yo'q. Shu bilan birga, eng ma'qul yo'l — pashshani ovqat va ichimlikka umuman qo'ndirmaslik: dasturxon, ovqat va ichimliklarni doim yopiq saqlash hamda uy va hovlida pashshani ko'paytirmaslik.
Manba: muslim.uz — «Pashsha haqida nimalarni bilamiz?»
O'zingizni qanday himoya qilish kerak?
Ovqatni doim yopiq saqlang (qopqoq, plyonka, idish), dasturxonni ochiq qoldirmang, axlatni yopiq idishda tuting, derazaga to'r o'rnating. Lekin asosiy yechim — pashshalarning o'zini kamaytirish. Uy va hovlida pashsha ko'p bo'lsa, ko'payish o'chog'ini topib, professional ishlov o'tkazish kerak.
Uyingizda pashsha ovqatga tinmay qo'nayaptimi? Sog'liqni xavf ostida qoldirmang. +998 55 500 99 99 raqamiga qo'ng'iroq qiling — DezinTash uy yoki obyektingizni pashshadan tozalab, oilangizni infeksiyadan himoya qiladi.



